Dlaczego pies je trawę? Co mówią badania

Dlaczego pies je trawę? Najczęściej dlatego, że to dla niego normalne zachowanie, prawdopodobnie odziedziczone po dzikich przodkach. W dużej ankiecie wśród właścicieli, prowadzonej przez weterynarzy z Davis w Kalifornii, tylko 8% psów wyglądało na chore przed zjedzeniem trawy, a 22% regularnie po niej wymiotowało. Niepokój budzi dopiero nagłe, łapczywe jedzenie trawy razem z innymi objawami: wymiotami, biegunką, apatią albo brakiem apetytu.

Dlaczego pies je trawę: co wiemy z badań

Pytanie, dlaczego pies je trawę, weterynarze słyszą niemal codziennie. Przez lata krążyły trzy wyjaśnienia: pies jest chory, chce zwymiotować albo czegoś brakuje mu w diecie. Badania nie potwierdziły żadnego z nich jako głównej przyczyny.

Najwięcej danych zebrał zespół z Wydziału Weterynarii Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis (Sueda, Hart i Cliff, Applied Animal Behaviour Science 2008). Badacze przeprowadzili dwie ankiety:

Zdrowe psy w klinice uczelnianej. Spośród 47 właścicieli psów, które codziennie miały dostęp do roślin, 79% widziało, jak pies je trawę, albo znajdowało ją w kale lub wymiocinach. U 95% psów jedzących rośliny była to głównie trawa.
Ankieta internetowa. Spośród 3340 odpowiedzi do analizy zakwalifikowano 1571. Wszystkie pochodziły od właścicieli, którzy spędzali z psem co najmniej 6 godzin dziennie i widzieli jedzenie roślin minimum 10 razy.

Wyniki drugiej ankiety rozwiewają większość mitów:

Co sprawdzano	Wynik
Pies je rośliny codziennie albo co tydzień	68% psów (24% codziennie, 44% co tydzień)
Trawa to roślina jedzona najczęściej	79% psów
Pies często wygląda na chorego przed jedzeniem roślin	8% psów
Pies regularnie wymiotuje w ciągu godziny po jedzeniu roślin	22% psów
Rodzaj diety a częstość jedzenia roślin	brak związku

Autorzy uznali, że jedzenie roślin to normalne zachowanie psów domowych. Nie znaczy to, że nigdy nie ma związku z dolegliwościami. Psy, które przed jedzeniem trawy wyglądały na chore, częściej potem wymiotowały.

Czy pies je trawę, żeby zwymiotować?

Zwykle nie. Wymioty zdarzają się po trawie, ale u większości psów rzadko. W ankiecie z Davis 78% właścicieli odpowiedziało, że ich pies prawie nigdy nie wymiotuje po zjedzeniu roślin.

Jeszcze wyraźniej pokazał to eksperyment z Uniwersytetu Nowej Anglii w Australii. Psy dostawały do wyboru dwa gatunki trawy, a badacze liczyli każdy epizod jej jedzenia. Na 374 takie epizody przypadły 2 wymioty (McKenzie, Brown i Price, Applied Animal Behaviour Science 2010). W tym samym badaniu psom wywołano łagodną biegunkę dodatkiem do karmy. Wtedy spędzały na jedzeniu trawy mniej czasu, a nie więcej. Autorzy zastrzegają, że mogła to sprawić także sytość po tym dodatku i że nie sprawdzali na przykład nudności.

Berneński pies pasterski z białym pyskiem trzyma nos przy kępce roślin wśród jesiennej trawy i suchych liści — Psy często wybierają konkretne źdźbła i liście, a nie zjadają wszystkiego, co rośnie.

Skąd więc przekonanie, że trawa służy do wymiotowania? Wymioty po trawie zapadają w pamięć, a sto spokojnych spacerów z podgryzaniem źdźbeł już nie. Weterynarze z UC Davis przypuszczają, że czasem bywa odwrotnie: pies źle się czuje, je trawę, a podrażniony żołądek łatwiej się opróżnia (Hart, Veterinary Medicine 2008). Wymioty są wtedy skutkiem złego samopoczucia, a nie celem jedzenia trawy. Jeśli po trawie zwraca białą albo żółtą wydzielinę, sprawdź, co to oznacza, gdy pies wymiotuje pianą.

Czego psu brakuje, gdy je trawę?

Najczęściej niczego. W ankiecie z Davis psy na karmie gotowej jadły rośliny prawie tak samo często jak psy na diecie domowej lub surowej. Co najmniej raz w tygodniu robiło to odpowiednio 67% i 71% z nich. Różnica nie była istotna statystycznie. W mniejszym badaniu z kliniki 27% psów jedzących rośliny dostawało w misce warzywa lub owoce, a spośród psów, które roślin nie jadły, żaden. Dodawanie warzyw nie powstrzymuje więc jedzenia trawy.

Polskie poradniki często podają, że trawa uzupełnia błonnik, a problem “znika po zmianie karmy na wysokobłonnikową”. Badacze z Davis nie zauważyli jednak, żeby psy dostające mniej błonnika jadły więcej roślin (Hart, Veterinary Medicine 2008). Za tą tezą stoi głównie jeden opis przypadku. Jedenastoletni pudel miniaturowy przez 7 lat jadł trawę i wymiotował na każdym spacerze. Po przejściu na karmę bogatą w błonnik przestał po 3 dniach (J Vet Med Sci 2007). To ciekawa obserwacja, ale dotyczy jednego psa. Jeśli Twój pies je trawę często i potem wymiotuje, porozmawiaj z weterynarzem o diecie, zamiast samodzielnie zmieniać karmę.

Głód i pusty żołądek: kiedy pies je najwięcej trawy

Wcześniejszy eksperyment tego samego australijskiego zespołu sprawdził, kiedy w ciągu dnia psy sięgają po trawę. Dwanaście psów dostawało dwa gatunki trawy trzy razy dziennie przez 6 dni. Przed posiłkiem jadły trawę dłużej niż po nim, a im później w ciągu dnia, tym krócej (Bjone, Brown i Price, Recent Advances in Animal Nutrition in Australia 2007). Najedzone psy rzadziej po nią sięgały, więc autorzy uznali, że trawa bywa dla psa po prostu jedzeniem.

Brązowo-biały pies opiera pysk o drewniany blat tuż obok jasnej miski pełnej suchej karmy i na nią patrzy — Spokojny spacer po posiłku, a nie przed nim, to prosty sposób na mniej podjadania trawy.

Z tym wiąże się częsty scenariusz: pies rano łapczywie je trawę, a potem wymiotuje żółtą pianą. Główny weterynarz American Kennel Club, Jerry Klein, tłumaczy, że żółta piana to zwykle żółć, która drażni pusty żołądek. AKC radzi dawać psu małą porcję jedzenia zaraz po wstaniu, a czasem także tuż przed snem (AKC). Jeśli poranne wymioty powtarzają się mimo tej zmiany, pokaż psa weterynarzowi.

Nuda, stres i instynkt

Psy domowe nie są jedynymi psowatymi, które jedzą rośliny. Resztki roślin znajdowano w 11% próbek odchodów wilków z Łotwy i w 74% próbek zebranych latem w Parku Narodowym Yellowstone (Sueda i in., 2008). Część tych roślin trafia do wilka z żołądkiem upolowanego roślinożercy, ale obserwowano też, jak wilki celowo jedzą trawę.

Weterynarze z UC Davis mają na to hipotezę. Niestrawione źdźbła mogą przyspieszać pracę jelit i wypychać z nich pasożyty. Trawę oplecioną wokół robaków w odchodach wilków opisał już w 1944 roku przyrodnik Adolph Murie. Pasuje do tego wynik ankiety: młodsze psy, u których pasożyty zdarzają się najczęściej, jadły rośliny regularniej i rzadziej potem wymiotowały. Autorzy zaznaczają, że tę hipotezę trzeba dopiero sprawdzić w kontrolowanych badaniach.

Inne powody są bardziej przyziemne:

Smak. Wiele psów wyraźnie wybiera młodą, wiosenną trawę i konkretne kępy.
Nuda i niepokój. Pies zostawiony sam w ogrodzie może skubać trawę, żeby zabić czas, a pies zestresowany, żeby się uspokoić. Weterynarze VCA zauważają, że jedzenie trawy nasila się, gdy pies ma mniej kontaktu z opiekunem (VCA Animal Hospitals).
Ciekawość i uwaga. Szczeniaki poznają świat pyskiem. Pies może też nauczyć się, że trawa w pysku zawsze ściąga na niego uwagę właściciela (PetMD).

Kiedy trawa szkodzi psu

Sama trawa rzadko szkodzi. Problemem bywa to, co na niej jest, i ilość.

Opryski i nawozy. Środki chwastobójcze i owadobójcze mogą zatruć psa. Amerykańscy badacze porównali terriery szkockie z rakiem pęcherza moczowego i bez niego. Dane pochodziły z ankiet wypełnianych przez właścicieli. Psy z dostępem do trawników pryskanych jednocześnie herbicydami i insektycydami miały około 7 razy wyższe szanse na tego raka niż psy z trawników niepryskanych (Glickman i in., JAVMA 2004). Takie badanie pokazuje związek, ale nie dowodzi, że to opryski wywołały raka. Inne badanie wykryło herbicydy w moczu psów w 14 z 25 domów przed opryskiem trawnika i w 19 z 25 domów po nim. Znaleziono je też w 4 z 8 domów, które w ogóle nie pryskały, prawdopodobnie dlatego, że środki przenoszą się z sąsiednich trawników (Knapp i in., Science of the Total Environment 2013). Na suchej, brązowej trawie utrzymywały się dłużej niż na zielonej.

Dwa rottweilery z nosami przy ziemi węszą na zielonej łące, w tle bezlistne drzewa i las — Na łące i w parku nie wiesz, co pryskano i kto zostawił odchody.

Odchody innych zwierząt. Na trawnikach, gdzie załatwia się wiele psów, łatwo o jaja glist i tęgoryjców. Tą drogą przenosi się też parwowiroza, groźna zwłaszcza dla nieszczepionych szczeniąt (VCA Animal Hospitals, PetMD). Psu, który często je trawę, VCA zaleca stałą profilaktykę przeciw pasożytom. Schematy i ceny opisujemy przy pytaniu, ile kosztuje odrobaczenie psa. Jeśli pies zjada nie tylko trawę, ale też kał, przeczytaj, co robić, gdy pies zjada odchody.

Duża ilość naraz. Zbita kula trawy może zatkać przewód pokarmowy, szczególnie razem z innymi połkniętymi przedmiotami. Czasem kończy się to operacją (VCA Animal Hospitals, PetMD).

Zwykłe skubanie czy sygnał problemu

Raczej normalne	Raczej powód do wizyty
Kilka źdźbeł na spacerze, spokojnie i wybiórczo	Nagłe, łapczywe zrywanie trawy całymi kępami
Pies je trawę od lat, zawsze podobnie	Zachowanie pojawiło się niedawno albo wyraźnie się nasiliło
Pies jest wesoły, je i pije jak zwykle	Pies jest osowiały, nie chce jeść, chudnie
Pojedyncze wymioty raz na jakiś czas	Wymioty po każdym spacerze albo kilka razy dziennie
Kał wygląda normalnie	Biegunka, zaparcie, krew w kale
Pies przed jedzeniem trawy zachowuje się zwyczajnie	Wcześniej mlaska, oblizuje się, przełyka ślinę, chodzi niespokojnie

Podobną listę sygnałów, na które trzeba uważać, gdy pies je trawę często, podaje AKC: wymioty, biegunkę, spadek masy ciała i apetytu, krew w kale, apatię i oblizywanie warg (AKC). VCA dodaje, że za dyskomfortem brzucha mogą stać na przykład refluks, nieswoiste zapalenie jelit albo zapalenie trzustki, które trzeba wykluczyć badaniami (VCA Animal Hospitals).

Jak oduczyć psa jedzenia trawy

Jeśli pies je trawę rzadko, nie wymiotuje i chodzi po czystych trawnikach, nie musisz nic robić. Zakaz może nawet zwiększyć jego zainteresowanie trawą. Gdy chcesz to ograniczyć, na przykład w parku po oprysku, pomogą proste kroki:

Wychodź po posiłku, a nie przed nim. Najedzony pies je mniej trawy. Duży pies z głęboką klatką piersiową nie powinien jednak biegać ani ostro się bawić tuż przed jedzeniem i po nim, bo to element profilaktyki skrętu żołądka (Merck Veterinary Manual). Wystarczy mu spokojny spacer na smyczy.
Podziel dzienną porcję na mniejsze posiłki, z jednym zaraz po przebudzeniu.
Trzymaj psa na smyczy tam, gdzie nie znasz trawnika.
Ćwicz komendę “zostaw” i nagradzaj psa smakołykiem, gdy odwróci się od trawy.
Daj pyskowi zajęcie: gryzak, zabawkę na smakołyki, aportowanie w ogrodzie zamiast samotnego czekania.
Posiej trawę dla psa w doniczce, jeśli bardzo ją lubi. Wtedy wiesz, że jest czysta (PetMD).

Golden retriever na smyczy idzie chodnikiem obok właścicielki w jasnych spodniach i brązowych butach — Krótsza smycz przy nieznanych trawnikach to prostsze rozwiązanie niż ciągłe wyciąganie trawy z pyska.

Kiedy iść z psem do weterynarza, zamiast czekać, aż przestanie jeść trawę

Wymioty kilka razy dziennie albo przez kilka dni z rzędu. Pojedyncze wymioty po trawie zwykle nie są groźne, powtarzające się trzeba zbadać.
Trawa plus apatia, brak apetytu, biegunka albo chudnięcie. Takie połączenie może oznaczać chorobę układu pokarmowego.
Krew w kale lub w wymiocinach. Pokaż psa weterynarzowi tego samego dnia.
Nagłe, gorączkowe jedzenie trawy u psa, który wcześniej tego nie robił. Szczególnie gdy mlaska, oblizuje się albo przyjmuje nietypową pozycję: tak może wyglądać pozycja bólowa u psa.
Podejrzenie, że pies połknął zabawkę, skarpetkę albo kość. Łapczywe jedzenie trawy bywa wtedy próbą ulżenia sobie.
Pies zjadł trawę ze świeżo pryskanego trawnika. Jedź od razu do lecznicy, najlepiej uprzedzając telefonicznie, i zabierz etykietę środka, jeśli ją masz. Weterynarz szybciej oceni, czy produkt jest groźny (PetMD).
Duży pies próbuje wymiotować, ale nic nie zwraca, ma wzdęty brzuch, ślini się i jest niespokojny. To może być rozszerzenie i skręt żołądka. Jedź od razu do lecznicy, także w nocy (Merck Veterinary Manual, AKC).

Rudy pies o krótkiej sierści leży na betonowej podłodze z głową opartą na łapach i smutnym spojrzeniem — Ważniejsze od samej trawy jest to, jak pies zachowuje się przed nią i po niej.

Najczęstsze pytania

Pies je trawę i nie wymiotuje, czy to normalne?

Tak, to najczęstszy przebieg. W ankiecie z UC Davis 78% właścicieli psów jedzących rośliny odpowiedziało, że ich pies prawie nigdy po nich nie wymiotuje. Brak wymiotów nie jest powodem do niepokoju, jeśli pies je, pije i zachowuje się jak zwykle.

Po jakim czasie po zjedzeniu trawy pies wymiotuje?

Jeśli wymioty mają związek z trawą, pojawiają się zwykle krótko po jej zjedzeniu, tak opisuje to też VCA. Badacze z Davis liczyli tylko wymioty w ciągu godziny od zjedzenia roślin. Gdy pies wymiotuje dużo później albo kilka razy, nie zakładaj, że winna jest trawa, i sprawdź sygnały z listy wyżej.

Czy pies może jeść trawę codziennie?

Może, jeśli trawa jest czysta, a pies zdrowy i zadowolony. W ankiecie co czwarty pies jedzący rośliny robił to codziennie. Zastanów się tylko, czy codzienne skubanie nie wynika z głodu przed posiłkiem albo z nudy, bo na oba powody łatwo coś poradzić.

Czy szczeniak może jeść trawę?

Szczeniaki jedzą rośliny częściej niż dorosłe psy i rzadziej potem wymiotują. Większym ryzykiem są dla nich odchody innych psów na trawie, bo nieszczepiony szczeniak może zarazić się parwowirozą. Do końca szczepień wybieraj na spacery miejsca, gdzie nie załatwia się wiele psów.

Dlaczego pies je trawę łapczywie?

Spokojne skubanie kilku źdźbeł to co innego niż wybieganie z domu i zrywanie trawy całymi kępami. Weterynarze VCA opisują psy, które jedzą trawę w pośpiechu i wkrótce potem wymiotują. Nie wiadomo, czy to trawa wywołuje wymioty, czy pies sięga po nią, bo już boli go brzuch. Jeśli łapczywe jedzenie trawy się powtarza, pokaż psa weterynarzowi.

Czy pies trawi trawę?

Właściwie nie. Trawa przechodzi przez przewód pokarmowy psa w większości niestrawiona i daje mu niewiele składników odżywczych (PetMD). Dlatego źdźbła często widać potem w kale. Jako balast trawa może za to przyspieszać pracę jelit.

Dlaczego pies je trawę? Kiedy to normalne, a kiedy sygnał problemu