Pies zjada odchody: przyczyny, ryzyko i jak oduczyć

Pies zjada odchody najczęściej z nawyku, łakomstwa albo nudy, a rzadko z powodu choroby. W dużym badaniu Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis robił to regularnie mniej więcej co szósty pies, zwykle ze świeżymi kupami. Jeśli dorosły pies zaczął nagle, chudnie albo ma biegunkę, idź z nim do weterynarza. W pozostałych przypadkach najlepiej działa sprzątanie od razu, smycz w miejscach pełnych odchodów i nagroda za odejście od kupy.

Pies zjada odchody: jak często to się zdarza

Zjadanie odchodów to koprofagia. Weterynarze rozróżniają zjadanie własnych kup, kup innych psów i odchodów innych zwierząt, na przykład kotów, koni czy saren. Dla człowieka to obrzydliwe, ale dla psa kupa jest po prostu kolejnym intensywnym zapachem na spacerze (VCA Animal Hospitals).

Najwięcej liczb zebrał zespół Benjamina Harta ze szkoły weterynarii Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis. W ankiecie o “zachowaniu psa”, która nie zdradzała, że chodzi o odchody, odpowiedziało 1552 właścicieli (Hart i in., Veterinary Medicine and Science 2018). Wyniki:

76,9% właścicieli nigdy nie widziało, żeby ich pies zjadł psią kupę,
7,1% widziało to 1-5 razy,
16% widziało to co najmniej sześć razy.

Druga ankieta objęła 1475 psów, które zjadają odchody regularnie. Aż 62% z nich robiło to codziennie, a pozostałe co tydzień. Nie jesteś więc jedynym właścicielem z tym problemem, a pies nie jest “zepsuty”.

Dlaczego pies zjada odchody

Przyczyn jest kilka i u jednego psa mogą się nakładać. Weterynarze z VCA i brytyjskiej organizacji PDSA są zgodni, że zdecydowana większość przypadków ma tło behawioralne, a choroba stoi za tym rzadko (PDSA, VCA Animal Hospitals).

Najczęstsze powody:

Łakomstwo i głód. W badaniu z UC Davis 51% psów zjadających odchody właściciele opisali jako łakome, wobec 28% wśród pozostałych psów. To była najsilniejsza zależność w całym badaniu.
Nawyk. Pies, który raz polubił smak, nagradza się sam przy każdej kupie.
Nuda, stres, długie przebywanie w zamknięciu. Częściej dotyczy psów trzymanych samotnie w kojcu, piwnicy albo w przepełnionym schronisku (AKC).
Uwaga opiekuna. Krzyk i gonitwa po trawniku dla części psów są świetną zabawą.
Kary za brudzenie w domu. Pies karany za kupę na dywanie może ją zjadać, żeby pozbyć się “dowodu”. Stara metoda wsadzania psa nosem w odchody tylko to nasila (VCA Animal Hospitals, PetMD).

Jeśli zastanawiasz się, dlaczego pies sika w domu albo robi tam kupę, zamiast kar postaw na nagradzanie za załatwianie się na dworze.

Pies z długą brązowo-białą sierścią wkłada cały pysk do metalowej miski stojącej na trawie — Pies, który pochłania posiłek w kilka sekund, częściej sięga też po odchody.

Czy psu czegoś brakuje w diecie

To najczęstsze wyjaśnienie w polskich poradnikach, ale badania go nie potwierdzają. W ankiecie z UC Davis sucha karma była głównym pożywieniem u 82,3% psów zjadających odchody i u 78,3% psów, które tego nie robią. Badacze nie znaleźli żadnego związku z dietą ani z wiekiem psa (Hart i in., 2018). PDSA pisze wprost, że niedobory w diecie bardzo rzadko są przyczyną.

Nie znaczy to, że dieta nigdy nie gra roli. Pies głodzony na ostrej diecie odchudzającej albo karmiony źle zbilansowaną, słabo strawną karmą może zacząć jeść kupy (VCA Animal Hospitals). O zmianie diety zdecyduj razem z weterynarzem, bo sama zmiana karmy “na lepszą” rzadko rozwiązuje problem.

Popularny jest też argument o “odbudowie flory jelitowej”. W badaniu z 2026 roku porównano kał 23 zdrowych psów zjadających odchody i 21 psów, które tego nie robią. Nie znaleziono różnic w bakteriach jelitowych ani w nosicielstwie bakterii chorobotwórczych (Animals 2026). To mała grupa psów, więc wynik trzeba traktować ostrożnie.

Choroby, przy których pies zjada odchody

Rzadziej przyczyną jest choroba. Weterynarze wymieniają przede wszystkim stany, które zaburzają trawienie i wchłanianie albo zwiększają apetyt (VCA Animal Hospitals, AKC):

pasożyty jelitowe,
niewydolność trzustki i inne zaburzenia wchłaniania,
cukrzycę, chorobę Cushinga i choroby tarczycy,
leki zwiększające apetyt, na przykład sterydy.

Sygnałem ostrzegawczym jest nagła zmiana. Pies, który przez lata nie interesował się kupami, a teraz zaczął je jeść, do tego chudnie, ma biegunkę, wymiotuje albo jest osowiały, potrzebuje badania (PetMD, PDSA). Jeśli pies dostał niedawno nowy lek i od tego czasu zjada odchody, powiedz o tym weterynarzowi.

Minimum, od którego zwykle zaczyna weterynarz, to badanie kału w kierunku pasożytów. Przy miękkich albo słabo strawionych kupach dochodzą badania krwi i dodatkowe badania kału (VCA Animal Hospitals).

Przy badaniu kału jest pułapka. Pies, który zjada cudze kupy, może wydalać jajeczka pasożytów, które tylko przez niego przeszły. W holenderskim badaniu 246 próbek kału wyszło dodatnio na glisty z rodzaju Toxocara. Po trzech dniach pilnowania, żeby psy nie zjadały odchodów, 120 z nich (49%) dało wynik ujemny (Nijsse i in., Veterinary Parasitology 2014). W analizie 48 509 wyników badań kału z amerykańskiego laboratorium najczęstszym takim “przelotowym” pasożytem były kokcydia Eimeria, które nie pasożytują u psów. Znaleziono je w ponad 4% próbek. Autorzy wiążą je ze zjadaniem odchodów, polowaniem i podjadaniem resztek (Veterinary Parasitology 2025). Dlatego przez 3 dni przed oddaniem próbki prowadź psa na smyczy i sprzątaj każdą kupę.

Dlaczego pies je odchody innego psa

Badacze z UC Davis zauważyli prawidłowość: 85% psów regularnie zjadających odchody wybierało świeże kupy, najwyżej dwudniowe. Starszych zwykle nie ruszały. Ich hipoteza wiąże to z wilkami. Jaja większości pasożytów jelitowych potrzebują co najmniej dwóch dni, żeby w kale rozwinęła się zakaźna forma. Wilk, który szybko usuwał świeże odchody chorego członka stada z legowiska, chronił resztę przed zarażeniem (Hart i in., 2018).

To pasuje do kilku innych obserwacji:

psy z domów, w których mieszka kilka psów, częściej zjadały odchody, bo kup w otoczeniu jest więcej,
zdrowy pies czasem zjada kupy słabszego albo starszego psa z domu, zwłaszcza gdy ten nie panuje nad wypróżnianiem (AKC),
psy w ogóle interesują się wydzielinami towarzyszy, liżą je i obwąchują (VCA Animal Hospitals).

Jeśli pies uparcie zjada kupy jednego, konkretnego psa, zbadać trzeba także tego drugiego. Jego kał może zawierać dużo niestrawionego jedzenia, a to sygnał problemu z trawieniem (VCA Animal Hospitals, PDSA).

Najbardziej skłonne do zjadania odchodów okazały się w badaniu Harta teriery i psy gończe. Wśród ras z wystarczającą liczbą psów wyróżniały się owczarki szetlandzkie (27 psów): 41% wobec 17% u innych ras. Ankiety pochodziły w 90% ze Stanów Zjednoczonych, więc wyniki dla ras są orientacyjne.

Owczarek szetlandzki o trójkolorowej, puszystej sierści idzie na smyczy po trawie z otwartym pyskiem — W badaniu z UC Davis odchody zjadało aż 41% owczarków szetlandzkich, a żaden z 29 pudli.

Czyje odchody zjada pies i co to zwykle znaczy

Czyje odchody	Co to zwykle znaczy	Co zrobić
Szczeniąt, zjada je suka	Normalne sprzątanie gniazda przez pierwsze tygodnie	Nic, nie przeszkadzaj
Własne, szczeniak	Ciekawość, zabawa, naśladowanie matki, zwykle mija z wiekiem	Sprzątaj od razu, nagradzaj za załatwienie się
Własne lub innych psów, dorosły pies od dawna	Nawyk, łakomstwo, często psy z domów z kilkoma psami	Zarządzanie i trening, badanie kału raz na jakiś czas
Własne, dorosły pies nagle	Możliwa choroba albo nowy lek	Wizyta u weterynarza
Kocie z kuwety	Kocia kupa jest dla psa smaczna	Kuweta poza zasięgiem psa
Koni, krów, saren	Zachowanie podobne do szukania resztek jedzenia	Smycz, odwołanie, uwaga na pastwiska i stajnie

Źródła tabeli: AKC, PDSA, VCA Animal Hospitals, PetMD.

Mały biało-rudy szczeniak w czerwonej obroży leży na trawniku i patrzy w górę — Szczeniaki często próbują własnych kup, ale większość wyrasta z tego przed końcem pierwszego roku.

U szczeniąt jedzenie kupy zwykle wygasa przed ukończeniem mniej więcej dziewięciu miesięcy (AKC, PDSA). W badaniu z UC Davis 75% psów zjadających odchody miało jednak ponad cztery lata. Badacze uznali, że u dorosłych psów to nie jest pozostałość po szczenięctwie.

Czy zjadanie odchodów jest groźne dla psa

Dla zdrowego psa zjedzenie własnej kupy zwykle nie jest groźne (PDSA, AKC). Większe ryzyko niosą odchody innych zwierząt, w których mogą być pasożyty, wirusy, bakterie albo resztki leków (AKC, PetMD). Taki pies potrzebuje regularnego odrobaczania według planu ustalonego z weterynarzem. Jeśli liczysz koszty, sprawdź, ile kosztuje odrobaczenie psa.

Szczególna sytuacja to końskie odchody w stajni albo na pastwisku. Iwermektyna przechodzi do kału, a zwierzęta gospodarskie dostają dawki dużo wyższe niż psy, więc zjedzenie odchodów świeżo odrobaczonego konia może psa zatruć (PetMD, Kentucky Equine Research). Najbardziej narażone są psy z mutacją genu MDR1, częstą u owczarków szetlandzkich, collie i owczarków australijskich. Uniwersytet Stanowy Waszyngtonu opisał miniaturowego owczarka australijskiego z tą mutacją, który po wizycie w stajniach zapadł w śpiączkę i przez 8 dni oddychał przez respirator. Weterynarze podejrzewali iwermektynę podaną koniom (Washington State University).

Jak oduczyć psa zjadania odchodów

Najpierw zła wiadomość. Właściciele z badania z UC Davis próbowali przeganiania psa od kup, nagradzania za komendę “zostaw”, posypywania odchodów pieprzem i obroży elektrycznych lub dźwiękowych. Według nich skuteczność wynosiła 1-4%, najwyższą miało “zostaw” (Hart i in., 2018). Badacze nie wiedzą, ile osób pracowało z behawiorystą. Wniosek jest jednak jasny: celem jest zarządzanie, nie szybkie “wyleczenie”.

Co działa najlepiej według weterynarzy (VCA Animal Hospitals, PDSA):

Sprzątaj od razu. W ogrodzie i na podwórku nie zostawiaj kup nawet na godzinę. Pamiętaj, że pies wybiera świeże.
Wychodź z psem do ogrodu. Zaczekaj, aż się załatwi, przywołaj go, każ usiąść i daj wyjątkowo smaczną nagrodę. Kupę sprzątnij, zanim pies zostanie sam.
Zapisuj, kiedy pies się załatwia. Prosty dziennik pomoże ci być przy nim w tych momentach.
Przerywaj wcześnie. Gdy pies zaczyna węszyć przy kupie, przywołaj go wesołym głosem i daj mu coś lepszego: smakołyk albo zabawę.
Smycz tam, gdzie kup jest dużo. Na osiedlowym trawniku albo przy pastwisku lepiej dłuższa smycz niż odwoływanie z daleka.
Ćwicz “zostaw” na spokojnie. Najpierw w domu z jedzeniem, potem na spacerze, zawsze z nagrodą za odejście.
Daj więcej zajęcia. Spacery z węszeniem, zabawy węchowe i gryzaki zmniejszają nudę.

Dłoń podaje smakołyk małemu psu o długiej sierści, który chwyta go pyskiem, zdjęcie czarno-białe — Nagroda za odejście od kupy musi być lepsza niż sama kupa, dlatego zwykła sucha karma zwykle nie wystarcza.

Czego nie robić:

Nie karz i nie krzycz. Pies może zacząć zjadać kupę szybciej, zanim mu ją zabierzesz (PDSA).
Nie reaguj wielkim zamieszaniem. Dla psa szukającego uwagi to nagroda.
Nie licz na kaganiec jako rozwiązanie. Polskie poradniki często go polecają, ale PDSA odradza. Pies dalej próbuje lizać kupę przez kaganiec, a ubrudzony kaganiec trudno porządnie umyć.

Psa, który podjada kocie odchody, odetnij od kuwety. Pomaga kuweta z daszkiem, postawiona w pokoju za bramką albo wysoko, gdzie kot wskoczy, a pies nie (PDSA, PetMD). Psy chętnie zjadają też inne dziwne rzeczy, a o tym, dlaczego pies je trawę, piszemy osobno.

Kiedy iść z psem do weterynarza, zamiast próbować samemu

Dorosły pies nagle zaczął zjadać odchody. Nagła zmiana zachowania wymaga wykluczenia choroby (PDSA).
Pies chudnie mimo dobrego apetytu albo je więcej niż zwykle. Tak mogą wyglądać zaburzenia wchłaniania, cukrzyca albo choroby hormonalne.
Kupy są miękkie, tłuste, jasne albo widać w nich niestrawione jedzenie. Weterynarz sprawdzi trawienie i trzustkę.
Pies wymiotuje, ma biegunkę albo jest osowiały. Zjadanie odchodów z objawami choroby to nie jest zwykły nawyk.
Zjadanie zaczęło się po nowym leku. Część leków zwiększa apetyt.
Pies zjadł końskie odchody i chwieje się, drży albo słabo reaguje. Jedź od razu do lecznicy, także w nocy, i powiedz, że był przy koniach.
Planujesz trening z behawiorystą. Najpierw badanie u weterynarza, żeby wykluczyć przyczynę medyczną (PDSA).

Najczęstsze pytania

Czy to normalne, że szczeniaki jedzą swoją kupę?

Tak, to częste zachowanie wynikające z ciekawości, zabawy i naśladowania matki, która sprząta gniazdo. Zwykle mija samo przed ukończeniem około dziewięciu miesięcy. Pomaga sprzątanie od razu i nagradzanie szczeniaka za załatwienie się w dobrym miejscu.

Co podać psu, żeby nie jadł odchodów?

Nie ma środka o udowodnionym działaniu. W badaniu z UC Davis jedenaście tabletek i dodatków do karmy sprzedawanych na ten problem pomagało według właścicieli w 0-2% przypadków. Domowe sposoby, takie jak ananas, cukinia czy jogurt w misce, też nie mają potwierdzenia w badaniach (PDSA, VCA Animal Hospitals).

Pies je kupy - czego mu brakuje?

Najczęściej niczego. Psy zjadające odchody jadły w badaniach tę samą karmę co inne psy, a niedobory są rzadką przyczyną. Jeśli pies chudnie, ma słabą sierść albo biegunkę, weterynarz sprawdzi, czy pies dobrze trawi i wchłania jedzenie.

Dlaczego pies je kupy kota?

Kocie odchody mają zapach i smak, które psy uwielbiają. To zachowanie podobne do podjadania resztek ze śmietnika, a nie objaw choroby. Jedyne pewne rozwiązanie to kuweta, do której pies nie ma dostępu.

Czy pies może się zarazić, zjadając odchody?

Może, zwłaszcza od obcych psów i dzikich zwierząt, bo w ich kale bywają pasożyty, bakterie i wirusy. Dlatego taki pies powinien mieć regularnie badany kał albo stałe odrobaczanie według zaleceń weterynarza. Własne odchody zdrowego psa są najmniej ryzykowne.

Czy pies wyrośnie z jedzenia kupy?

Szczeniak zwykle tak, dorosły pies rzadziej. W badaniu z UC Davis trzy czwarte psów zjadających odchody miało ponad cztery lata, a w grupie psów robiących to regularnie 62% jadło kupy codziennie. U dorosłego psa nastaw się raczej na stałe sprzątanie i trening niż na to, że problem zniknie sam.

Pies zjada odchody: dlaczego to robi i jak go oduczyć